İzmir 14°
Aliağa Son Dakika İzmir, Aliağa, Türkiye ve dünyadan günün ajandası
Son Dakika

Cem Yiğit Üzümoğlu: Önce sansürü, RTÜK cezalarını konuşmalıyız

Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Cem Yiğit Üzümoğlu, ciddi bir finansal krizden geçen dizi sektöründeki "özgür ve özgün üretim" sorunu konuşulmadan gerçek bir çözüm üretilemeyeceğini belirtti.

Cem Yiğit Üzümoğlu dizi sektöründeki kriz ve sansür tartışmaları hakkında açıklamalarda bulundu

Dizi sektöründe yaşanan mali kriz hakkında açıklamalarda bulunan Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Cem Yiğit Üzümoğlu, "özgür ve özgün üretim" eksikliğine dikkat çekti.

TV kanallarının reklam gelirlerindeki düşüş nedeniyle yapımcıların dizi maliyetlerini düşürmek için oyunculardan ücret indirimi talep etmesini eleştiren Üzümoğlu, "Krizin aşılmasını oyuncularla ilişkilendirmek, yapım şirketi ve kanal sahiplerinin en kısa yoldan yazdıkları senaryo. Ancak bu senaryo yazdıkları pek çok senaryo gibi pek de başarılı olmuyor" dedi.

Sendikanın Set Birimi Sorumlusu olan oyuncu, "Kendi menfaatleri uğruna binlerce oyuncuyu aynı kefeye koyup set çalışanlarına -oyuncu ve teknik ekip- yönlendirdikleri indirim talepleri reytinglerinden daha hızlı yükseliyor" diye ekledi.

"Kimse sansürü ve baskıyı konuşmak istemiyor"

Üzümoğlu, "Kimse ülkenin ekonomisini, alım gücünü, değişen dünya ve medyayı, dönüşen görsel sanat beklentilerini, sansürü ve baskıyı konuşmak istemezken 'Bu oyuncular da çok alıyor' diyen ve magazinlere dedirtenlerin gerçekte yüzlerce oyuncunun telif hakkına kaç yıldır çöktüğünü, kaç insanı en az 16-18 saat çalıştırdığını, kaç setinin iş kazası olmadan sigortalı çalışanlardan mürekkep olduğunu merak ediyorum" ifadelerini kullandı.

Türkiye'de televizyon dizilerine verilen reklam sayılarının azalması, yapımcıları oyunculardan ücret indirimi talep etmeye kadar götürdü. Ancak oyuncular bu talebe soğuk bakıyor. Oyuncular, krizin başından bu yana kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda sorunun böyle bir ödünle çözülemeyecek boyutta olduğuna vurgu yapıyor.

Yapımcılar, maliyetleri azaltmak için oyuncu ücretleriyle ilgili planın yanı sıra dizilerin bölüm sürelerinin kısaltılması seçeneğini de değerlendiriyor. Yapımcılar bölüm süreleri kısaldığı takdirde setlerde çift ekip çalışmasına gerek kalmayabileceğini belirtiyor. Ancak bu durum da çalışanların işini kaybetme riskini beraberinde getirdiği için istihdam ikilemine yol açıyor.

Üzümoğlu: Buna izin vermeyeceğiz

Üzümoğlu bu konuyla ilgili olarak "Maliyetin düşürülmesi için bölüm sürelerinin kısalmasının ne kadar mümkün olduğunu bilmiyorum. Daha öncesinde sürelerle ilgili işçilerin yaptığı girişimler sonuçsuz kaldı. İçinde bulunduğumuz sektör bu zamana kadar sermaye sahiplerinin ve onlara her türlü özgürlüğü tanıyan erkimizin dediği ile şekillendi" yorumunda bulundu.

Televizyon kanalı yöneticileriyle yapımcıların yaşanan krizle ilgili olarak geçen hafta Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'la gerçekleştirdiği bildirilen toplantıya değinen Üzümoğlu, "Şu esnada yaptıkları toplantılar -sette en çok bulunan ve en büyük ceremeyi çeken oyunculardan, yönetmenlerden, koordinatörlerden, prodüksiyon çalışanlarından, makyözlerden, ışıkçılardan, kostümcülerden, kamera ekiplerinden- bağımsız bir şekilde gerçekleşiyor" dedi.

"Ancak biz Oyuncular Sendikası ve sektör emek bileşenleri olarak buna izin vermeyeceğiz" diye ekleyen Üzümoğlu, "Çünkü sadece maliyetleri düşürmek için kısalan süreler biz işçileri zaten yıllardır göğüslendiğimiz zorluklardan daha da zor durumların içine atmak oluyor. Sektörün tamamını kapsayan reformlar, düzenlemeler ve denetimler olmadığı müddetçe yine yük bizim sırtımıza biniyor, kesinti emekçiye uygulanıyor" ifadelerini kullandı.

Şu an TV'deki dizilerin ortalama bölüm süresi 140 dakika civarında. Türkiye bu bakımdan dünya genelinde istisnai bir konumda bulunuyor. Süre açısından Türkiye'ye en yakın ülke Güney Kore. Bu ülkede bölüm süreleri 70-80 dakikaya çıkabiliyor. Diğer ülkelerde ise bu sürenin genellikle bir saat ve altında olduğu görülüyor. Söz konusu ülkeler, ithal ettikleri Türk dizilerini de iki ya da üç parçaya bölüp yayınlıyor.

Dizi sektöründeki krizde yurt dışı satış etkisi

Türkiye bir dönem ABD'nin ardından dünyanın en büyük ikinci dizi ihracatçısı olarak gösterilirken uluslararası sektör araştırmalarına göre son yıllarda ABD ve İngiltere'nin ardından üçüncü sıraya geriledi.

TV dünyasındaki reklam krizinin küresel olduğunu belirten yapımcılar diğer ülkelerdeki ulusal kanalların gelirlerinin düşmesiyle Türk dizileri için ödenen meblağların da azaldığını ifade ediyor.

Türk dizilerinin yurt dışında yüz milyonlarca insan tarafından izlenmesinin ülke turizmine de katkısı olduğu düşünülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçen hafta Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, ihracat ve turizmde sağlanan artışları, Türk Hava Yolları'nın "istikrarlı büyümesinin" ve Türk dizilerinin "dünyaya yayılmasının, Türkiye'nin marka değerinin artmasının" sonucu olarak tanımlamıştı.

"Önce sansürü, RTÜK eliyle uygulanan cezaları konuşmalıyız"

Türkiye'de izleyiciler televizyon dizilerinde genellikle benzer senaryolar işlenmesinden de şikâyetçi. Eleştirmenler, TV'deki dizilere yönelik ilginin azalmasında bunun da önemli bir faktör olduğunu ve sektördeki finansal krizde bu bıkkınlığın da etkisinin bulunduğunu savunuyor.

Bu konuya yanlış bir perspektiften yaklaşıldığını savunan Üzümoğlu ise "İzleyicideki bıkkınlığın finansla ilişkisine gelene kadar sanırım özgür ve özgün üretimi konuşmalıyız. Sansürü, RTÜK eliyle uygulanan cezaları ve daha birçoklarını" diyor.

Üzümoğlu, "Bir dramaturg ve oyuncu olarak şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki özgür ve özgün üretimin olmadığı yerde sıradanlık, banallik, çürük bir organ kalır. İçinde bulunduğumuz sektör de bu" eleştirisini getiriyor.