İzmir 15°
Aliağa Son Dakika İzmir, Aliağa, Türkiye ve dünyadan günün ajandası
Son Dakika

Nörobilimciler açıkladı: Gece vardiyası beynin bu bölgesini küçültüyor

Uzun yıllardır gece vardiyasında çalışan kişilerin uyku düzeni, ruh hali ve genel üzerinde çeşitli etkiler yaşadığı biliniyor. Ancak yeni bir araştırma, bu çalışma düzeninin beynin yapısında da...Devamı için tıklayınız

Gece vardiyasinda calismanin beyin uzerindeki etkilerini inceleyen bilim insanlari onemli bulgulara ulasti

Singapur'da görev yapan bilim insanlarının yürüttüğü araştırmada, vardiyalı çalışanların beynindeki bazı bölgelerde hacim kaybı tespit edilirken, gece mesaisinin bırakılmasının ardından bu değişimlerin kısmen geri dönebildiği belirlendi.

BİNLERCE BEYİN TARAMASI İNCELENDİ

Araştırma kapsamında İngiltere merkezli UK Biobank veri tabanında yer alan 14 bin 198 yetişkinin beyin görüntüleme sonuçları ve uzun dönem verileri analiz edildi.

İncelemelerde, vardiyalı çalışan 2 bin 122 kişinin beyin yapıları diğer katılımcılarla karşılaştırıldı. Araştırmacılar, özellikle hafıza ve bilgi aktarımında önemli rol oynayan bazı bölgelerde dikkat çekici farklılıklar gözlemledi.

HAFIZA VE DUYGULARLA İLİŞKİLİ BÖLGELERDE DEĞİŞİM TESPİT EDİLDİ

Araştırmanın bulgularına göre gece vardiyasında çalışan bireylerde beynin bilgi işleme süreçlerinde görev alan sağ talamus bölgesinde hafif hacim kaybı görüldü.

Benzer şekilde duygusal tepkilerin düzenlenmesinde önemli rol oynayan sol amigdalada da küçülme tespit edildi.

Bilim insanları, bu değişimlerin yaş, cinsiyet, biyolojik ritim özellikleri ve kafa yapısı gibi faktörler dikkate alınarak yapılan analizler sonucunda ortaya çıktığını belirtti.

Gece vardiyasinda calismanin beyin uzerindeki etkilerini inceleyen bilim insanlari onemli bulgulara ulasti

Yeni araştırma, gece vardiyasında çalışan kişilerde beynin bazı bölgelerinde hacim kaybı görülebildiğini ortaya koydu.

BİLİŞSEL PERFORMANSLA BAĞLANTI KURULDU

Araştırmanın ikinci aşamasında elde edilen veriler, beyin hacmindeki azalmanın bazı bilişsel performans testleriyle ilişkili olabileceğini gösterdi.

Beyin hacmindeki düşüş arttıkça belirli testlerdeki performansın da gerilediği gözlendi. Ancak araştırmacılar, söz konusu etkinin oldukça sınırlı olduğunu ve sonuçların doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

SİRKADİYEN RİTİM BOZULMASI ETKİLİ OLABİLİR

Uzmanlara göre vardiyalı çalışma düzeni, vücudun doğal biyolojik saatini etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Uyku ve uyanıklık döngüsünü yöneten sirkadiyen ritmin sürekli bozulması, zamanla beyin üzerinde yapısal değişimlere yol açabiliyor. Araştırmacılar ayrıca düzensiz yemek saatleri ve güneş ışığına daha az maruz kalmanın da bu süreçte etkili olabileceğini düşünüyor.

Gece vardiyasinda calismanin beyin uzerindeki etkilerini inceleyen bilim insanlari onemli bulgulara ulasti

Araştırma kapsamında 14 binden fazla kişinin beyin görüntüleri ve verileri incelendi.

DEĞİŞİMLER KALICI OLMAYABİLİR

Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise gözlenen beyin değişikliklerinin tamamen kalıcı olmayabileceğini göstermesi oldu.

Araştırmacılar, gece vardiyası bırakıldıktan sonra beyin yapısındaki bazı değişimlerin ortalama iki buçuk yıl içerisinde kısmen toparlanabildiğini belirledi.

Bu durumun, uzun süre vardiyalı çalışan kişiler açısından önemli bir iyileşme potansiyeline işaret ettiği değerlendiriliyor.

İncelenen BölgeTemel GöreviVardiyalı Çalışmadaki DeğişimGeri Dönüş Süresi
Sağ TalamusBilgi aktarımı, hafıza süreçleri, uyku-uyanıklık düzeniHafif hacim kaybıİş bırakıldıktan sonra ~2.5 yıl içinde kısmi iyileşme
Sol AmigdalaDuygusal tepkilerin ve ruh halinin düzenlenmesiMütevazı düzeyde küçülmeİş bırakıldıktan sonra ~2.5 yıl içinde kısmi iyileşme

DAHA FAZLA ARAŞTIRMAYA İHTİYAÇ VAR

Bilim insanları, araştırmanın büyük ölçüde orta yaş ve üzerindeki bireyleri kapsadığına dikkat çekiyor.

Bu nedenle genç çalışanların gece vardiyalarına nasıl uyum sağladığı ve beyinlarının bu sürece nasıl tepki verdiği henüz net olarak bilinmiyor.

Araştırma ekibi, vardiyalı çalışmanın beyin sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için farklı yaş gruplarını kapsayan yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Araştırmanın sonuçları bilim dünyasının saygın yayınlarından NeuroImage dergisinde yayımlandı.