Yapay zeka sesten yaş tahmini yaptı! Alzheimer hastalarında dikkat çeken bağlantı
Yeni bir araştırma, konuşma biçiminin biyolojik yaşlanma ve bunama riski hakkında önemli ipuçları taşıyabileceğini ortaya koydu. Yaklaşık 2 bin 928 kişinin incelendiği çalışmada sesi gerçek yaşından...Devamı için tıklayınız

Sesi gerçek yaşından daha yaşlı bulunan kişilerde bilişsel sorunlarla daha güçlü ilişkiler görüldü.
SESİ YAŞINDAN BÜYÜK ÇIKANLARDA HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLDÜ?
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, tahmini konuşma yaşı ile gerçek yaş arasındaki farkın bilişsel durumuna göre değişmesiydi. Bilişsel açıdan sağlıklı kişilerde bu fark daha düşük çıktı. Hafif bilişsel bozukluğu veya demansı bulunan kişilerde ise farkın büyüdüğü görüldü. En belirgin farklar, dil ve iletişim becerilerini doğrudan etkileyen frontotemporal demans hastalarında saptandı.
Araştırmada, konuşma yaşı daha yüksek tahmin edilen kişilerin:
- Hafıza, dil ve dikkat testlerinde daha düşük performans gösterdiği,
- Günlük işlerini yerine getirmekte daha fazla zorlandığı,
- Bazı biyolojik yaşlanma göstergelerinde daha belirgin değişiklikler taşıdığı belirlendi.

Alzheimer hastalarında konuşma yaşı farkı, kandaki p-tau217 proteini seviyeleriyle bağlantılı bulundu.
ALZHEIMER HASTALARINDA KAN TESTİYLE BAĞLANTI KURULDU
Araştırmacılar, konuşma yaşı farkını biyolojik yaşlanma göstergeleriyle de karşılaştırdı. Farkın daha büyük olduğu kişilerde, DNA üzerindeki kimyasal işaretlerden yararlanarak biyolojik yaşlanmayı değerlendiren üç ayrı epigenetik saatte daha hızlı yaşlanmayla ilişkili sonuçlar görüldü.
Alzheimer hastalığı bulunan katılımcılarda ise konuşma yaşı farkı büyüdükçe, hastalıkla ilişkili p-tau217 proteininin kandaki seviyelerinin de yükseldiği belirlendi. Bu bulgular, konuşma analizinden elde edilen sonuçların bazı biyolojik göstergelerle örtüşebildiğine işaret ediyor. Ancak araştırma, yalnızca ses analizinin Alzheimer hastalığını belirleyebileceğini ortaya koymuyor.

Maddi güçlükler ve hizmetlerine erişim sorunları, daha büyük konuşma yaşı farkıyla ilişkili bulundu.
MADDİ SIKINTI YAŞAYANLARDA DA FARK DAHA BÜYÜK ÇIKTI
Araştırmada öne çıkan bir başka sonuç, sosyal ve ekonomik koşullarla ilgiliydi. Maddi zorluk yaşayan veya hizmetlerine erişimde güçlük çeken kişilerde konuşma yaşı farkının daha büyük olabildiği görüldü. Çalışmaki ortak yazarlarından, Arjantin'deki San Andrés Üniversitesi Bilişsel Sinirbilim Merkezi Direktörü Adolfo García, bu ilişkinin beş ülkede de benzer şekilde görüldüğünü belirtti.
Araştırmada konuşma yaşı farkıyla ilişkili bulunan koşullar şöyle sıralandı:
- Maddi güçlükler ve gıda güvensizliği
- hizmetlerine sınırlı erişim
- Zorlu çocukluk koşulları
- Düşük eğitim düzeyi

Uzmanlar, konuşma analizinin tek başına bunama teşhisi koymak için yeterli olmadığını belirtiyor.
UZMANLARDAN UYARI: SES TEK BAŞINA BUNAMA TEŞHİSİ KOYAMAZ
Araştırmada yer almayan Hackensack Üniversitesi Tıp Merkezi Hafıza Kaybı ve Beyin Sağlığı Merkezi eş direktörü Dr. Manisha Parulekar, konuşma analizinin beyin sağlığını değerlendirmede yardımcı olabileceğini belirtti.
Parulekar'a göre insan sesi, kişinin genel durumundan kolayca etkilenebiliyor. Bu nedenle bazı kişiler, herhangi bir bilişsel hastalıkları olmamasına rağmen ses analizinde daha yaşlı görünebilir. Konuşma biçimini değiştirebilecek etkenler arasında şunlar bulunuyor:
- Yoğun stres
- Yorgunluk
- Depresyon
- Günlük yaşamda yaşanan ağır sorunlar
İzmir, Aliağa, Türkiye ve dünyadan günün ajandası